Ekonomia to nie tylko PKB i inflacja – to także enigmatyczne pojęcia, które wpływają na nasze życie, choć często pozostają poza codziennym radarem. Ten słowniczek pomaga zrozumieć zarówno fundamenty systemu gospodarczego, jak i jego mniej oczywiste mechanizmy – od podatków, przez banki centralne, aż po zmiany klimatyczne.

Gospodarka to żywy organizm, w którym teoretyczne definicje spotykają się z naszymi codziennymi wyborami przy sklepowych półkach czy bankowych okienkach. Ich zrozumienie pozwala dostrzec niewidzialne nici łączące globalne rynki z zasobnością naszych portfeli. Niniejsze zestawienie rzuca światło na ważne zjawiska, od demografii przez siłę nabywczą pieniądza po zaufanie społeczne i jego rolę w gospodarce.

Resort finansów opublikował wieloletni scenariusz makroekonomiczny do 2029 r., a także sprawozdanie z wdrażania realizacji planu budżetowego na lata 2025-2028. Informuje w nich m.in. o obniżeniu prognoz wzrostu PKB, a także zwiększeniu o 30 mld zł przychodów dzięki zamrożonym progom podatkowym.

Złote medale olimpijskie już od dawna faktycznie nie są złote – jedynie pozłacane. To jednak dla ich posiadaczy nieduże zmartwienie, bo zdobycie olimpijskiego krążka – niezależnie od koloru – jest dziś gwarantem złotej przyszłości. W kolejce do nagradzania sportowców ustawiają się politycy i sponsorzy. Na niektórych zwycięzców czeka olimpijska emerytura.

Pokój olimpijski to jedna z piękniejszych idei związanych z igrzyskami. Problem w tym, że dziś funkcjonuje niemal wyłącznie w sferze deklaracji. O ile w starożytności wojujące strony rzeczywiście zawierały rozejm na czas igrzysk, we współczesnej historii częściej dochodziło do inicjowania konfliktów w okresie okołoolimpijskim niż do ich wstrzymywania. W dodatku jeden z najbardziej rozpoznawalnych członków Międzynarodowego Komitetu Olimpijskiego mówi wprost, że jego zdaniem nakładanie na prowadzącą wojnę Rosję sportowych sankcji wywołuje jedynie niepotrzebną nienawiść.

Wyścigi smoczych łodzi i dronów, fistball, parkour, kajak-polo czy przeciąganie liny – to tylko niektóre dyscypliny w programie World Games, zwanymi też igrzyskami sportów nieolimpijskich. Udział ponad 4 tys. sportowców z przeszło 110 państw sprawia, że to największa sportowa impreza w tym roku. Reprezentanci Polski zdobyli już w chińskim Chengdu pierwsze medale.

Na zeskoku tej firmy Armand Duplantis bił niedawno rekord świata w skoku o tyczce. Wcześniej jej sprzęt pomagał zdobywać medale Anicie Włodarczyk czy Tomaszowi Majewskiemu. Polanik, jedna z największych na świecie firm produkujących sprzęt lekkoatletyczny, działa w Piotrkowie Trybunalskim. – Nasze produkty trafiają chyba we wszystkie zakątki świata, poza Antarktydą – mówi Dariusz Szczepanik, prezes firmy Polanik.

Caroline Garcia w sierpniu zakończyła karierę tenisową i przyznaje, że kwota 270 tys. dolarów byłaby dla niej i jej podcastu dużym wsparciem. Zbyt wiele jednak wie o toksycznych reakcjach kibiców po przegranych zakładach, by przyjąć ofertę reklamową od firmy bukmacherskiej. „Nie chcę nawet pośrednio wspierać systemu, który zmienia sportowców w worki do bicia” – napisała 32-letnia Francuzka.

Sportowiec w laboratorium wzbudza podejrzenia, ale to nie ten przypadek. Michał Kubiak, jeden z najwybitniejszych polskich siatkarzy, przez ostatnie miesiące testował tzw. moktajle, które chce zaproponować konsumentom nie tylko w Polsce. Niebawem wraz z Arturem Szalpukiem wystartują z dużą akcją promocyjną – gdy tylko Szalpuk wróci z siatkarskich mistrzostw świata.

Ceny złota biją historyczne rekordy, a banki centralne skupują kruszec na niespotykaną skalę. Kto dziś kupuje złoto, a kto kontroluje jego największe zasoby? Które państwa zgromadziły najwięcej rezerw? I czy ceny mogą nadal rosnąć?

Polski eksport zaczyna się odbudowywać, ale ten wzrost jest wyraźnie zróżnicowany geograficznie. Eksport rośnie na rynkach zachodnich, a spada na wschodnich. Dane za styczeń-październik 2025 r. pokazują solidne wyniki m.in. na rynkach UE, a spadki eksportu do Turcji, czy Chin. Oto mapa kierunków polskiego eksportu oraz towary, które w tym roku okazały się jego największymi hitami.

Wybuchy wojen często wywołują silne emocje na rynkach finansowych, ale reakcje poszczególnych aktywów nie zawsze są takie, jak powszechnie się zakłada. Analiza największych konfliktów zbrojnych ostatnich dekad pokazuje, że złoto, ropa, akcje i obligacje reagują w różny sposób – zarówno w krótkim, jak i długim okresie. Sprawdzamy, jakie wzorce można dostrzec w danych historycznych i co mogą one oznaczać dla obecnej sytuacji geopolitycznej.

Polska gospodarka w ostatnich latach rosła szybciej niż niemal wszystkie kraje Europy, mimo pandemii, wojny i wysokiej inflacji. Kolejne kryzysy nie tylko nie zahamowały wzrostu, ale w części przypadków stały się impulsem rozwojowym.

W połowie 2026 r. powinny zakończyć się negocjacje kontraktu dotyczącego budowy pierwszej w Polsce elektrowni jądrowej. W międzyczasie dostawca reaktora – amerykański Westinghouse – rozmawia o postawieniu około 20 podobnych bloków jądrowych w Stanach Zjednoczonych. – Nie jest to zagrożenie dla polskiego projektu, ale szansa dla polskich firm na kontrakty w USA – przekonuje Dan Lipman, szef jednostki biznesowej ds. systemów energetycznych w Westinghouse.

Na placu budowy pierwszej polskiej elektrowni jądrowej rozpoczynają się zaawansowane prace przygotowawcze. Równolegle powstaną nowe drogi i linie kolejowe, które ułatwią dojazd do obiektu i okolicznych miejscowości. Inwestycja wzbudza jednak mieszane emocje wśród lokalnej społeczności – jedni widzą w niej szansę na rozwój regionu, inni protestują, nie chcąc mieć elektrowni „za płotem”.

Polska przyspiesza z inwestycjami w elektrownie i gazociągi, a organizacje ekologiczne biją na alarm. Jedni mówią o bezpieczeństwie systemu i stabilnych dostawach prądu, drudzy o ryzyku uzależnienia od importu, wysokich emisjach CO2 i obchodzeniu prawa środowiskowego. Spór o gaz staje się jednym z najostrzejszych konfliktów wokół transformacji energetycznej w Polsce – z udziałem aktywistów, spółek Skarbu Państwa, instytucji unijnych i kontrolerów państwowych.

W polskiej energetyce trwa boom na bloki gazowe. Inwestycje te są pilnie potrzebne, aby wypełnić lukę wytwórczą w najbliższych latach. Operator sieci przesyłowej zaznacza jednak, że potrzeby krajowego systemu energetycznego szybko się zmieniają. – W przyszłości wiele bloków gazowych będzie działać zaledwie dwa-trzy tygodnie w ciągu roku – przewiduje Grzegorz Onichimowski, prezes PSE. Wojna na Bliskim Wschodzi stawia dodatkowe pytania o cenę energii i ciepła z błękitnego paliwa.

Głównym celem Polskich Sieci Elektroenergetycznych na najbliższą dekadę jest przygotowanie systemu energetycznego do bezpiecznej pracy bez elektrowni węglowych i gazowych. Wymaga to rewolucyjnych zmian w sposobie zarządzania i inwestycji w infrastrukturę, która będzie kształtować najważniejsze parametry sieci. – Przyszłość jest elektryczna: to elektrony, a nie paliwa kopalne będą zasilać gospodarkę, ogrzewać nasze domy i napędzać środki transportu – tłumaczy Grzegorz Onichimowski, prezes PSE.

Polskie Sieci Elektroenergetyczne przeanalizowały rozpoczęte inwestycje w elektrownie i pokazały, jak wiele mocy brakuje nam, aby zapewnić bezpieczeństwo dostaw energii do polskich odbiorców. W optymistycznym scenariuszu istotne problemy z dostępnością mocy pojawią się dopiero za dziesięć lat. W pesymistycznym – już za rok. Jest jednak plan wypełnienia luki wytwórczej.

Polacy wydają miliardy na leki stosowane w cukrzycy i leczeniu otyłości. Preparaty takie jak Ozempic czy Mounjaro pomagają kontrolować poziom cukru i redukować masę ciała, ale coraz częściej są używane poza wskazaniami. Czy to medyczna rewolucja, czy rozkwit niebezpiecznej mody?

Farmaceutyczny gigant ma coraz większe ambicje stworzenia pierwszej w Polsce innowacyjnej terapii, zwłaszcza w onkologii. Pierwszy projekt doprowadził już do badań na ludziach, a dalsze prace przyspieszą dzięki nowemu laboratorium. – Przykład Danii, gdzie Ozempic stał się motorem wzrostu gospodarczego, pokazuje, jaką moc może mieć innowacyjny lek – mówi dr n. med. Małgorzata Adamkiewicz, przewodnicząca rady nadzorczej Adamed Pharma.

Szpitalnicza grupa wspierana m.in. przez Macieja Zużałka rośnie w kilkudziesięcioprocentowym tempie – tak jak liczba zabiegów wykonywanych w Polsce z pomocą chirurgicznych robotów. Fundusz pomoże jej utrzymać tempo, a rozwój telechirurgii i objęcie refundacją kolejnych procedur mogą rozpędzić wciąż zapóźniony polski rynek.

Cebularz, forszmak, piróg biłgorajski, parowańce – to jedne z wielu smaków Lubelszczyzny. Krzysztof Stelmach i Paweł Praszczak, zafascynowani regionalną kuchnią, porzucili pracę w korporacjach i otworzyli własną restaurację. Dziś, razem z trzecim wspólnikiem Łukaszem Pastusiakiem, prowadzą trzy lokale w Lublinie, w których stawiają na autorskie, nieoczywiste połączenia smakowe.

Florence and the Machine, The Cure, Metallica, Sting, Eric Clapton i Wu-Tang Clan to jedne z wielu gwiazd światowego formatu, które wystąpią w Polsce w 2026 r. Sprawdzamy, którzy jeszcze artyści odwiedzą nasz kraj w ciągu najbliższych 12 miesięcy.

Ponad 15 lat temu niewiele osób zdawało sobie sprawę z tego, czym są poszetka i brustasza, które omyłkowo nazywano butonierką. Joanna i Tomasz Godzkowie również tego nie wiedzieli, jednak szybko nadrobili zaległości. Co więcej, poszetka stała się dla nich inspiracją do zbudowania własnego biznesu.

Po trzech latach działalności warszawska restauracja hub.praga otrzymała gwiazdkę Michelin jako jedyna w Polsce w tym roku. O początkach, które nie były łatwe, oraz długiej drodze po wyróżnienie rozmawiamy z Witkiem Iwańskim, założycielem i szefem kuchni w hub.praga.

Według danych Biblioteki Narodowej w 2024 roku 41 proc. Polaków przeczytało co najmniej jedną książkę, to mniej o 2 proc. w porównaniu do 2023 roku. Mowa o stabilizacji czy trendzie spadkowym?

Z jednej strony budowa fabryk sztucznej inteligencji, miliardy złotych dla startupów i rozwój lokalnych modeli AI. Z drugiej – rozmowy z gigantami technologicznymi, wycofanie się Intela i polityczne napięcia wokół podatku cyfrowego. Ten rok pokazał, że cyfrowa przyszłość Polski nie może skończyć się na prostych deklaracjach, ale wiąże się też z twardą grą interesów i pytaniami o niezależność technologiczną.

Krytyczny raport i pytania o realną jakość polskich modeli AI rozpaliły debatę w branży technologicznej. Sebastian Kondracki, szef projektu, który stworzył Bielika, odpiera zarzuty i wskazuje na błędy w metodologii porównań. Gdzie leży prawda i czy rzeczywiście mamy do czynienia z technologiczną przepaścią?

Ministerstwo Cyfryzacji chce zmniejszyć uzależnienie od konkretnych firm technologicznych. Celem ma być budowa oprogramowania open source. Eksperci popierają ten kierunek. I apelują o szybkie działania.